ӘДЕБИЕТ АРҚЫЛЫ ӨЗАРА ТҮСІНІСТІККЕ ЖОЛ
Адамдар бір оқиғаға әртүрлі көзқараспен қарайды. Біздің көзқарасымызға тәрбие, өмірлік тәжірибе, қоршаған орта және жеке жағдайларымыз әсер етеді. Кітаптар осы алуан түрлілікті жақсырақ түсінуге көмектеседі. Әдеби кейіпкерлердің тағдырымен таныса отырып, оқырман өзгенің сезімін байқауға, іс-әрекетінің себептерін түсінуге және жағдайға тек өз көзқарасы тұрғысынан ғана емес, басқа адамның көзімен де қарауға үйренеді.
Бұл қабілет күнделікті өмірде ерекше маңызды. Кейде әңгімелесушіні мұқият тыңдаудың өзі оның мінез-құлқының себептерін түсінуге және орынсыз жанжалдың алдын алуға жеткілікті. Әдебиет адамдардың сөздері, шешімдері мен іс-әрекеттері қандай салдарға әкелетінін көруге мүмкіндік береді. Ол сырттай сенімді көрінген адамның бойында алаңдаушылық жасырынуы мүмкін екенін, ал дөрекі жауаптың артында реніш немесе түсінбеушілік тұруы ықтимал екенін көрсетеді.
Оқу эмоционалдық интеллектіні дамытуға да көмектеседі. Кейіпкерлерге жанашырлық таныту арқылы адам сезімдерді тануды, күрделі жағдайларды түсінуді және әділдік туралы ойлануды үйренеді. Сонымен қатар кітаптар әрбір сұраққа бір ғана дұрыс жауапты таңуға тырыспайды. Керісінше, құнды әдеби шығармалар көбінесе оқырманға өз бетінше қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Балалар үшін мұндай әңгімелер достық, жауапкершілік, құрмет және өзгешелікті қабылдау сияқты тақырыптарды талқылауға көмектеседі. Кейіпкерлердің іс-әрекеттері арқылы өзгелердің сезімін ескерудің, берген уәдені орындаудың және өз шешімдеріне жауап берудің маңызын түсіндіру оңайырақ. Көркем әдебиет ересектерге де үйреншікті қарым-қатынастарға жаңа көзқараспен қарауға мүмкіндік береді.
Кітап оқудан көбірек пайда алу үшін өзімізге қарапайым сұрақтар қоюға болады: кейіпкер неліктен дәл осылай әрекет етті, ол қандай сезімде болды, мәселені басқаша шешуге болар ма еді? Осы сұрақтарды басқа адамдармен бірге талқылау әртүрлі пікірлерді тыңдауға және өз көзқарасыңды дәлелдей білуге үйретеді.
«Оқитын ұлт» – бұл тек білімді адамдар қоғамы ғана емес, сонымен қатар қоршаған әлемді тереңірек түсінуге ұмтылатын адамдар қауымдастығы. Кітап адамның дүниетанымын кеңейтіп, жанашырлық сезімін дамытады және айналасындағы адамдарға мұқият қарауға үйретеді. Ал өзгені түсіне білу көбінесе өзара құрметке бастайтын алғашқы қадамға айналады.