ОҚУ ҚАЖЕТТІ СӨЗДЕРДІ ТАБУҒА КӨМЕКТЕСЕДІ
Адамның кез келген жаста сауатты сөйлеп, дұрыс жаза білуі өте маңызды. Өз ойымызды қаншалықты анық жеткізе алатынымыз айналамыздағы адамдармен қарым-қатынасымызға, оқудағы жетістігімізге және кәсіби қызметтегі сенімділігімізге байланысты. Бұл дағдыларды дамытуға кітап оқу көмектеседі. Кітаптар адамға жаңа білім беріп қана қоймай, тілдің заңдылықтары мен нормаларын біртіндеп меңгеруге мүмкіндік береді.
Адам сапалы әдеби шығармаларды үнемі оқыған кезде сөздердің дұрыс жазылуын, сөйлемдердің құрылуын және тыныс белгілерінің қойылу ерекшеліктерін есте сақтайды. Бұл ретте тіл үйрену табиғи түрде жүзеге асады. Оқырман автордың ойды қалай байланыстыратынын, тыныс белгілерін қалай қолданатынын, сөйлемнің интонациясын қалай жеткізетінін және орынсыз қайталаулардан қалай аулақ болатынын байқайды. Уақыт өте келе көптеген тілдік құрылымдар үйреншікті дағдыға айналады.
Оқудың пайдасы әсіресе мектеп оқушылары үшін айқын байқалады. Кітап оқуға қызығатын бала жаңа сөздермен және әртүрлі сөйлем құрылымдарымен жиі танысады. Соның нәтижесінде оған шығарма жазу, мәтінді мазмұндау және сабақта жауап беру жеңілдей түседі. Сонымен қатар кітап оқу көпшілік алдында сөйлеу қорқынышын жеңуге көмектеседі. Адам тілді неғұрлым жақсы меңгерсе, өз ойын тұжырымдап, тыңдаушыларға жеткізуі соғұрлым оңай болады.
Алайда сауатты сөйлеу бір күнде қалыптаспайды. Ол үшін үнемі кітап оқып, әртүрлі жанрдағы шығармаларды таңдап, автордың сөз қолданысына назар аудару қажет. Сондай-ақ мәтінді дауыстап оқу, мазмұнын айтып беру және кейіпкерлердің іс-әрекеттерін талқылау пайдалы. Мұндай жаттығулар сөйлеу мәдениетін ғана емес, ойды жүйелі әрі бірізді жеткізу қабілетін де дамытады.
«Оқитын ұлт» идеясы аясында кітап әртүрлі жастағы адамдар үшін қолжетімді әрі қызықты болуы үшін жағдай жасау маңызды. Бұл бағытта кітапханалар, мектептегі әдеби клубтар және отбасылық кітап оқу дәстүрі үлкен рөл атқара алады. Өйткені сауатты сөйлеу дегеніміз – тек тіл ережелерін білу ғана емес, сонымен қатар әңгімелесушіні, тілді және өз ойыңды құрметтеу.