Жасанды интеллект және білім: болашақ маманның жаңа мүмкіндігі

Бүгінде жасанды интеллект ғылыми зертханалардың шегінен шығып, күнделікті өміріміздің табиғи бөлігіне айналды. Смартфондағы дауыстық көмекшілер, аударма қызметтері, медициналық диагностика жүйелері, банк қосымшалары мен онлайн-платформалардағы ұсыныстар – осының бәрі жасанды интеллект технологияларына негізделген. Қоғамның барлық саласын қамтыған бұл өзгерістер білім беру жүйесін де айналып өткен жоқ: оқыту мен оқудың мазмұны, әдісі және құралдары жаңа сапаға көтеріліп келеді.

Жасанды интеллект білім беруде бірнеше маңызды мүмкіндік ашады. Біріншіден, ол оқытуды дараландыруға жол береді: бейімделгіш платформалар әр білім алушының деңгейі мен қарқынын ескеріп, жеке оқу траекториясын ұсына алады. Екіншіден, цифрлық көмекшілер мен интеллектуалды жүйелер тапсырмаларды тексеру, деректерді өңдеу сияқты күнделікті жұмыстарды жеңілдетіп, оқытушының шығармашылық ізденісіне уақыт босатады. Үшіншіден, оқу нәтижелерін талдау арқылы білім алушылардың қиындықтарын ерте анықтап, оларға уақытылы қолдау көрсетуге болады. Дегенмен технология оқытушыны алмастырмайды – керісінше, ұстаздың рөлі тәлімгер, бағыттаушы және ой-өрісті дамытушы ретінде арта түседі.

Осы бағытта Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінің «Ақпараттық технологиялар және кітапхана ісі» кафедрасы заман талабына сай мамандар даярлауға ерекше мән беріп отыр. Кафедрада жүзеге асырылатын 6В06103 – Қолданбалы жасанды интеллект, 6В06101 – Цифрлық аналитикалық білім беру жүйелерін жобалау, 6В06102 – Ақпараттық жүйелер білім беру бағдарламалары, сондай-ақ 7М06101 – Ақпараттық жүйелер магистратура бағдарламасы студенттердің цифрлық құзыреттерін қалыптастыруға бағытталған. Оқу үдерісінде бағдарламалау, деректерді талдау, машиналық оқыту негіздері, интеллектуалды жүйелерді жобалау және оларды білім беру саласында қолдану сияқты бағыттар қамтылады.

Теориялық білім тәжірибемен ұштасқанда ғана нақты нәтиже береді. Сондықтан студенттер жобалық жұмыстарға, хакатондар мен ғылыми конференцияларға қатысып, IT саласындағы тәжірибелі мамандармен кездесулер арқылы кәсіби ортаны жақыннан таниды. Шетелдік серіктес университеттермен академиялық ұтқырлық бағдарламалары студенттердің халықаралық тәжірибе жинап, ой-өрісін кеңейтуіне мүмкіндік береді. Мұндай орта болашақ маманның өзіне деген сенімін нығайтып, алған білімін нақты міндеттерді шешуге бағыттауына көмектеседі.

Жасанды интеллектіні білім беруде қолдану жауапкершілікті де талап етеді. Дербес деректерді қорғау, академиялық адалдықты сақтау, алгоритмдердің әділдігі мен ашықтығы – бүгінгі күннің өзекті мәселелері. Жасанды интеллект ұсынған кез келген жауапты сын тұрғысынан бағалау, оны ойлаудың орнына емес, ойлауды дамытудың құралы ретінде пайдалану – қазіргі студент пен оқытушыға қажетті маңызды дағды. Сондықтан кафедрада технологиялық білімнен бөлек, сыни ойлау мен цифрлық этика мәселелеріне де назар аударылады.

Жасанды интеллект саласына қыздардың келуі де ерекше маңызға ие. Технологияны әзірлейтін ұжымдардың алуан түрлі болуы жасалатын шешімдердің адамға жақын, әділ әрі қоғам қажеттілігіне сай болуына ықпал етеді. 

Жасанды интеллект – болашақтың емес, бүгінгі күннің шындығы. Оны тиімді әрі жауапкершілікпен пайдалана білетін мамандар ғана ертеңгі цифрлық қоғамның көшбасшылары бола алады. Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті мен оның «Ақпараттық технологиялар және кітапхана ісі» кафедрасы осындай білімді, ізденімпаз және жаңашыл мамандарды даярлау жолында еңбек етіп келеді. Өйткені технология қаншалықты дамыса да, оның басты қозғаушы күші – білімді адам.

Жилкишбаева Зульфия Ардаковна,

Физика, математика және цифрлық технологиялар институты,
Ақпараттық технологиялар және кітапхана ісі кафедрасының оқытушысы