+77277540900  +77002724204   enkaz.kz@gmail.com   040400, Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Есік қаласы, Алматы көшесі, № 112.

Без рубрики

Консервіленген өнімдерді қолданудағы сақтық шаралары.

Үй жағдайында дайындалған консервілер әсіресе саңырауқұлақ, көкөністер, сирек жағдайда жемістер ботулизммен сырқаттанудың себебі болуы мүмкін. Консервілеу кезінде көкөністерде ботулиннің қоздырғыштарымен зақымдалған

Толығырақ оқу
Без рубрики

Ауыз су сапасына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар.

Ауыз су – адам денсаулығы мен өмір сүру сапасына тікелей әсер ететін маңыздыфакторлардың бірі. Сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету – халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын сақтаудың негізгі бағыттарының бірі. Ауыз судыңсапасы адамның денсаулығына, жұқпалы және паразиттік аурулардың алдын алуға, сондай-ақ қоршаған ортаның қауіпсіздігіне әсер етеді.Ауыз су ішуге, тамақ дайындауға, жеке бас гигиенасына және тұрмыстық қажеттіліктергепайдаланылатындықтан, оның сапасы санитариялық талаптарға сәйкес болуы тиіс.Ауыз суға қойылатын негізгі талаптарАуыз су: • Мөлдір, түссіз және бөгде қоспаларсыз болуы; • Өзіне тән емес иісі мен дәмі болмауы; • Құрамында адам денсаулығына зиянды химиялық заттар рұқсат етілген мөлшерденаспауы; • Патогенді микроорганизмдер мен паразиттік қоздырғыштар болмауы; • Микробиологиялық және санитариялық-химиялық көрсеткіштері белгіленгеннормативтерге сәйкес болуы қажет. Судың сапасын бағалау көрсеткіштері Ауыз судың сапасы үш негізгі көрсеткіш бойынша бағаланады: 1. Органолептикалық көрсеткіштер – судың түсі, мөлдірлігі, иісі, дәмі және лайлылығы. Бұл көрсеткіштер судың сыртқы қасиеттерін сипаттайды. 2. Санитариялық-химиялық көрсеткіштер – судың химиялық құрамы, минералдануы, темір, нитраттар, хлоридтер және басқа да химиялық заттардың мөлшері зерттеледі. 3. Микробиологиялық және паразитологиялық көрсеткіштер – суда ішек таяқшаларытобының бактериялары, жалпы микробтар саны және паразиттік микроорганизмдердіңболуына зертханалық бақылау жүргізіледі. Сумен жабдықтау көздеріне қойылатын талаптар Халықты ауыз сумен қамтамасыз ету орталықтандырылған және орталықтандырылмағансумен жабдықтау жүйелері арқылы жүзеге асырылады. Орталықтандырылған сумен жабдықтау жүйесінде су арнайы су көздерінен алынып, тазарту, залалсыздандыру және тұтынушыларға жеткізу кезеңдерінен өтеді. Орталықтандырылмаған сумен жабдықтау кезінде шахталық құдықтар, ұңғымалар жәнебасқа да жергілікті су көздері пайдаланылады. Мұндай су көздері санитариялықталаптарға сәйкес орналастырылып, олардың санитариялық жағдайы тұрақты бақылаудаболуы қажет. Су көздерін ластанудан қорғау, санитариялық қорғау аймақтарын белгілеу және олардыңаумағында тиісті санитариялық режимді сақтау маңызды. Ауыз су сапасына жүргізілетін зертханалық бақылау Ауыз судың сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында тұрақты зертханалықбақылау жүргізіледі.

Толығырақ оқу
Без рубрики

ҚҰС ЕТІНІҢ САПАСЫ МЕН ҚАУІПСІЗДІГІНЕ ҚОЙЫЛАТЫН НЕГІЗГІ ТАЛАПТАР

Құс еті — тағамдық құндылығы жоғары, ақуызға бай және халықтыңкүнделікті тұтынуында маңызды орын алатын азық-түлік өнімдерінің бірі. Тұтынушыларды сапалы әрі қауіпсіз тағаммен қамтамасыз ету мақсатындақұс етін өндіру, сақтау, тасымалдау және өткізу кезеңдеріндеветеринариялық-санитариялық талаптардың сақталуы ерекше маңызға ие. Құс етінің сапасы мен қауіпсіздігі, ең алдымен, құсты өсіру жағдайына, сою және өңдеу технологиясына, сондай-ақ өнімді сақтау мен тасымалдаубарысында белгіленген температуралық режимнің сақталуына байланысты. Сапа мен қауіпсіздік — басты талап: Сауда орындарына жеткізілетін құс еті қолданыстағы ветеринариялық-санитариялық талаптар мен техникалық регламенттерге сәйкес болуы тиіс. Өнімнің шығу тегі туралы мәліметтер, таңбалануы, жарамдылық мерзіміжәне сақтау шарттары тұтынушыға қолжетімді болуы қажет. Сапалы құс етінің сыртқы беті таза, түсі табиғи, консистенциясысерпімді және өзіне тән иісі болуы керек. Еттің түсінің айқын өзгеруі, шырыштануы немесе жағымсыз иістің пайда болуы өнімнің бұзылғанынбілдіруі мүмкін. Мұндай жағдайда өнімді тұтынуға жол берілмейді. Сонымен қатар құс етінің сыртқы көрінісіне қарап оның толыққауіпсіздігі туралы қорытынды жасауға болмайды. Өнімде адамденсаулығына қауіп төндіретін микроорганизмдер көзге көрінетінөзгерістерсіз де кездесуі ықтимал. Сондықтан ветеринариялық-санитариялықбақылау мен сақтау талаптарын орындау — азық-түлік қауіпсіздігінің негізгішарттарының бірі. Сақтау және тасымалдау тәртібі: Құс еті тез бұзылатын өнімдер санатына жатады. Осыған байланысты оны сақтау және тасымалдау кезінде белгіленген температуралық режим қатаңсақталуы тиіс. Салқындатылған және мұздатылған өнімдер тиістітемпературада ұсталып, олардың сапасына кері әсер ететін жағдайларға жолберілмеуі қажет. Өнімді тасымалдауға арналған көлік құралдары таза болуы жәнесанитариялық талаптарға сай келуі керек. Шикі құс етінің дайынтағамдармен және басқа да азық-түлік өнімдерімен жанасуына жол бермеумаңызды. Тұтынушыларға құс етін сатып алу кезінде қаптамасының бүтіндігін, таңбалануын, жарамдылық мерзімін және сақтау жағдайын мұқият тексеруұсынылады. Өнімді белгісіз жерден немесе тиісті сақтау талаптарысақталмайтын сауда орындарынан сатып алу тағамнан улану қаупін арттыруымүмкін. Үй жағдайындағы қауіпсіздік шаралары: Құс етін үй жағдайында өңдеу және дайындау барысында да санитариялық-гигиеналық талаптарды сақтау қажет. Шикі етпен жұмыс істегеннен кейінқолды, пышақты, кесу тақтайын және пайдаланылған асүй құралдарынмұқият жуу керек. Шикі өнімді дайын тағамдардан бөлек сақтау тағамдардыңөзара ластануына жол бермейді. Құс етін толық термиялық өңдеу ерекше маңызды. Еттің ішкітемпературасы кемінде 74°C-қа жетуі тиіс. Бұл талап сальмонелла жәнекампилобактер сияқты тағамдық инфекция қоздырғыштарының қаупінтөмендетуге көмектеседі. Тұтынушы жауапкершілігі — денсаулық кепілі: Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету өндірушілер мен сатушылардыңғана емес, тұтынушылардың да жауапкершілігіне жатады. Сапалы өнімдітаңдау, оны дұрыс сақтау және әзірлеу ережелерін сақтау — денсаулықтықорғаудың маңызды тетіктері. Қорытындылай келе, құс етіне қойылатын негізгі талаптардыңорындалуы халықты қауіпсіз әрі сапалы азық-түлікпен қамтамасыз етудіңмаңызды шарты болып табылады. Ветеринариялық-санитариялық бақылаудыкүшейту, сақтау және тасымалдау тәртібін сақтау, сондай-ақтұтынушылардың тағам қауіпсіздігі жөніндегі сауаттылығын арттырутағамнан туындайтын аурулардың алдын алуға мүмкіндік береді. Сапалы тағам — денсаулық кепілі. Сондықтан құс етін таңдауда да, сақтаудада және тұтынуда да қауіпсіздік талаптарына жауапкершілікпен қарау әрбіразаматтың міндеті.

Толығырақ оқу
Без рубрики

Консервіленген өнімдерді қолданудағы сақтық шаралары

Консервіленген өнімдер — азық-түлік қорын ұзақ уақыт сақтауғамүмкіндік беретін тағам түрлерінің бірі. Көкөністер, жемістер, ет, балықжәне басқа да өнімдерден дайындалған консервілер күнделікті тұрмыстакеңінен қолданылады. Дегенмен оларды өндіру, сақтау және тұтыну кезіндесанитариялық-гигиеналық талаптарды сақтау адам денсаулығын қорғаудамаңызды рөл атқарады. Консервілердің қауіпсіздігі, ең алдымен, оларды дайындау технологиясыныңдұрыс орындалуына, қаптамасының бүтіндігіне және сақтау шарттарыныңсақталуына байланысты. Осы талаптардың бұзылуы өнімнің бұзылуына жәнетағамнан улану қаупінің туындауына әкелуі мүмкін. Консервілерді сатып алу кезінде нені ескеру қажет? Консервіленген өнімдерді сатып алғанда, ең алдымен, қаптамасының сыртқыжағдайына назар аудару қажет. Банканың қақпағы ісінген, майысқан, тот басқан немесе герметикалығы бұзылған болса, мұндай өнімді сатып алмағанжөн. Қаптамадан сұйықтықтың ағуы да өнімнің сапасына күмән келтіреді. Сонымен қатар өнімнің жарамдылық мерзімін, өндіруші туралымәліметтерін, құрамын және сақтау шарттарын мұқият тексеру қажет. Белгісіз өндірушілердің өнімдерін немесе таңбалануы толық емесконсервілерді сатып алудан бас тартқан дұрыс. Сақтау талаптарын сақтау — қауіпсіздіктің кепілі Консервіленген өнімдерді өндіруші көрсеткен температуралық режимде жәнесақтау жағдайларында ұстау қажет. Құрғақ, салқын, күн сәулесі тікелейтүспейтін орындарды таңдаған жөн. Өнімді жылу көздерінің жанында немесетемпературасы жиі өзгеретін жерде сақтау оның сапасына кері әсер етуімүмкін. Қаптамасы ашылған консервілерді ұзақ уақыт бөлме температурасындақалдыруға болмайды. Қалған өнімді таза ыдысқа салып, қажет болғанжағдайда тоңазытқышта сақтау және өнімнің түріне сәйкес қысқа мерзімдетұтыну ұсынылады. Сақтау мерзімі мен температурасы жөніндегінұсқауларды басшылыққа алу маңызды. Үй жағдайында дайындалған консервілерге ерекше назар аудару қажет Үй жағдайында дайындалған консервілерді әзірлеу кезінде тазалықты сақтауғана жеткіліксіз. Өнімнің түріне сәйкес қауіпсіз консервілеу технологиясынқолдану қажет. Көкөністер мен жемістерді мұқият жуып, сапалы шикізаттыпайдалану, банкалар мен қақпақтарды дұрыс өңдеу және тексерілгенрецепттерді сақтау маңызды. Қышқылдығы төмен көкөністер мен ет өнімдерін консервілеу кезінде арнайықысыммен өңдеу әдісі талап етілуі мүмкін. Қарапайым қайнату барлыққауіпті микроорганизмдер мен олардың төзімді спораларын жоюға кепілдікбермейді. Сондықтан дайындау технологиясын өз бетінше өзгертуге немесерецепттегі қышқылдандырғыштардың мөлшерін азайтуға болмайды. Қандай жағдайда консервілерді тұтынуға болмайды? Қақпағы ісінген, сұйықтығы аққан, қаптамасы зақымданған немесе өнімніңтүсі мен иісі өзгерген консервілерді тұтынуға болмайды. Сондай-ақ көгеру, көбіктену немесе басқа да күмәнді белгілер байқалса, өнімді пайдалануданбас тарту қажет. Маңызды ескерту: кейбір қауіпті микроорганизмдер мен олардың уыттарыөнімнің иісін, дәмін және сыртқы көрінісін өзгертпеуі мүмкін. Сондықтанкүмәнді консервінің дәмін татып тексеруге, оны қайта қайнатып пайдалануғанемесе басқа тағаммен араластыруға болмайды. Тұтынушыларға арналған негізгі ұсыныстар Консервіленген өнімдерді қауіпсіз пайдалану үшін мынадай қарапайымережелерді ұстанған жөн: -өнімді тек сенімді сауда орындарынан сатып алу;-қаптамасының бүтіндігін және жарамдылық мерзімін тексеру;-сақтау шарттарын қатаң сақтау;-ашылған консервілерді белгіленген тәртіппен сақтау;-күмәнді және бұзылған өнімдерді тұтынбау;-үй жағдайында консерві дайындағанда тексерілген технологиялардықолдану.

Толығырақ оқу
Без рубрики

Нитраты көп көкөністерден сақтаныңыз!

Көкөністер мен жемістер — адам денсаулығына пайдалы дәрумендермен минералдардың маңызды көзі. Алайда кейбір көкөністерде нитраттардыңшамадан тыс жиналуы мүмкін. Сондықтан азық-түлік сатып алғанда оныңсапасына, шығу тегіне және сақтау жағдайына ерекше назар аудару қажет. Нитраттар дегеніміз не? Нитраттар — азот қышқылының тұздары. Олар топырақта табиғи түрдекездеседі және өсімдіктердің өсуіне қажет. Сонымен қатар ауылшаруашылығында қолданылатын азотты тыңайтқыштардың құрамындаболады. Нитраттардың аз мөлшерде болуы қалыпты жағдай. Бірақ оларөсімдікте шамадан тыс жиналса, адам ағзасына кері әсер етуі мүмкін. Әсіресесәбилер мен жас балалар нитраттардың әсеріне сезімтал келеді. Нитраттардың бір бөлігі ағзада нитриттерге айналып, қанның оттегінтасымалдау қабілетіне кедергі келтіруі мүмкін. Қандай көкөністерде нитрат көп жиналуы мүмкін? Нитраттар әсіресе мына көкөністерде көбірек жиналуы ықтимал: — Қызылша — тамыржемістің құрамында нитраттар жиналуы мүмкін.— Шпинат пен салат жапырақтары — жапырақты көкөністер нитраттардысалыстырмалы түрде көп жинай алады.— Қырыққабат — нитраттар көбіне өзегіне жақын бөліктерінде жиналуымүмкін.— Қияр мен қызанақ — нитрат мөлшері өсіру жағдайына және қолданылғантыңайтқыштарға байланысты.— Шалғам мен редис — өсіру технологиясы мен топырақ жағдайына қарайнитрат мөлшері өзгеріп отырады. Дегенмен көкөністің белгілі бір түрі міндетті түрде нитратқа бай боладыдеген сөз емес. Нақты мөлшерін сыртқы түріне қарап анықтау мүмкін емес. Нитраты көп көкөністерді қалай ажыратуға болады? Көкөністің көлеміне, түсіне немесе пішініне қарап нитрат мөлшерін дәланықтау мүмкін емес. Өте үлкен, жылтыр немесе ерекше әдемі көкөністердіңбарлығы нитратқа бай деген түсінік те дұрыс емес. Нитрат мөлшерін анықтаудың сенімді жолы — арнайы зертханалықталдау немесе тиісті өлшеу құралдарын пайдалану. Дегенмен тұтынушыретінде қауіп-қатерді азайту үшін бірнеше қарапайым ережені ұстануғаболады: 1.Көкөністерді сенімді сатушылардан сатып алыңыз.2.Өнімнің шығу тегі мен сапасын растайтын мәліметтерге назар аударыңыз.3.Шіріген, көгерген немесе бұзылған көкөністерді тұтынбаңыз.4.Маусымдық көкөністерді таңдауға тырысыңыз, бірақ маусымдылықнитраттың аз екенін өздігінен дәлелдемейтінін ескеріңіз. Нитрат мөлшерін азайту үшін не істеу керек? Көкөністерді тұтынар алдында ағынды сумен мұқият жуыңыз. Қияр мен сәбізсияқты көкөністердің қабығын тазалау кейбір ластағыштардың мөлшеріназайтуға көмектеседі. Қырыққабаттың сыртқы жапырақтарын және қаттыөзегін алып тастау да

Толығырақ оқу
Без рубрики

Үй жағдайында әзірленген консервілердің қаупі

Үй жағдайында дайындалған консервілер — қыс мезгілінде көкөністермен жемістерді сақтаудың кең таралған тәсілі. Тұздалған қияр, қызанақ, салаттар мен тосаптар көптеген отбасының дастарқанынан орын алады. Алайда оларды дайындау, сақтау және пайдалану кезінде санитариялықталаптар сақталмаса, тағамнан улану қаупі туындауы мүмкін. Консервілер неліктен қауіпті болуы мүмкін? Консервілердің қауіпсіздігі өнімнің сапасына, ыдыстың тазалығына, өңдеутемпературасына және сақтау жағдайына байланысты. Көкөністер мен жемістер дұрыс жуылмаса, ал банкалар жеткілікті өңделмесе, тағамға зияндымикроорганизмдер түсуі мүмкін. Сонымен қатар консервілеу кезінде тұздың, қанттың немесе сіркесуының мөлшерін рецептте көрсетілген деңгейден өз бетінше азайту өнімніңсақталу мерзімі мен қауіпсіздігіне әсер етуі ықтимал. Әсіресе қышқылдығытөмен көкөністерді үй жағдайында консервілегенде қауіпсіз өңдеутехнологиясын сақтау өте маңызды. Бұзылған консервілердің белгілері Консервінің сапасын бағалау үшін оның сыртқы жағдайына назар аударуқажет. Мынадай белгілер байқалса, өнімді пайдаланбаған жөн: -банканың қақпағының ісінуі немесе герметикалығының бұзылуы;-сұйықтықтың ағуы;-өнімнің түсі мен құрылымының өзгеруі;-көгерудің немесе көбіктің пайда болуы;-жағымсыз иістің шығуы. Дегенмен консервінің сыртқы түрі қалыпты болуы оның толық қауіпсізекенін білдірмейді. Сондықтан өнімді дәмін татып тексеруге болмайды. Үй консервілерін қалай қауіпсіз дайындауға болады? • Біріншіден, көкөністер мен жемістерді ағынды сумен мұқият жуып, шіріген және бүлінген бөліктерін алып тастау керек. • Екіншіден, банкалар мен қақпақтарды дұрыс дайындап, тексерілгенконсервілеу рецептерін пайдалану қажет. • Үшіншіден, өнімнің түріне сәйкес қауіпсіз өңдеу әдісін таңдау маңызды. Қышқылдығы төмен көкөністер мен ет өнімдерін сақтау үшін арнайықысыммен консервілеу әдісі қажет болуы мүмкін. Қарапайым қайнатубарлық қауіпті микроорганизмдер мен олардың төзімді спораларынжоюға кепілдік бермейді. • Төртіншіден, дайын консервілерді белгіленген температурада және тиістіжағдайда сақтау қажет. Қақпағы бүлінген немесе сақталу шарттарыбелгісіз өнімдерді пайдаланбаған дұрыс. • Бесіншіден, ашылған консервілерді тоңазытқышта сақтап, мүмкіндігінше қысқа мерзімде тұтыну керек. Өнімнің жарамдылықмерзімі мен сақтау жөніндегі нұсқауларын ескерген жөн. Үй жағдайында дайындалған консервілерді қауіпсіз пайдалану үшінтазалықты сақтау, дұрыс рецепт таңдау және консервілеу технологиясынорындау қажет. Өнімнің сыртқы түріне ғана сенбей, оның қалайдайындалғанына және қандай жағдайда сақталғанына да мән берген жөн. Қарапайым сақтық шаралары тағамнан уланудың алдын алуға және отбасыденсаулығын қорғауға көмектеседі.        

Толығырақ оқу
Без рубрики

Темір тапшылығы ауруларының алдын алу

Темір — адам ағзасының қалыпты жұмыс істеуі үшін қажетті маңыздымикроэлементтердің бірі. Ол гемоглобиннің құрамына кіреді және оттегініңөкпеден бүкіл ағзаға тасымалдануына көмектеседі. Ағзада темір жеткіліксізболған жағдайда темір тапшылығы дамып, оның салдарынан теміртапшылықты анемия пайда болуы мүмкін. Бұл жағдай адамның еңбеккеқабілеттілігіне, көңіл күйіне және жалпы денсаулығына кері әсер етеді. Сондықтан темір тапшылығының алдын алу — дұрыс тамақтану мен салауатты өмір салтының маңызды бөлігі. Темір тапшылығының негізгі себептері Темір тапшылығы әртүрлі себептерге байланысты туындайды. Олардыңішінде темірге бай тағамдарды жеткіліксіз тұтыну, ағзаның темірге дегенқажеттілігінің артуы және қан жоғалту ерекше орын алады. Әсіресе балалар мен жасөспірімдер өсу кезеңінде, жүкті әйелдержүктілік кезінде, сондай-ақ етеккірі көп келетін әйелдер теміртапшылығының даму қаупіне көбірек ұшырауы мүмкін. Кейбір асқазан-ішекжолы аурулары да темірдің сіңуін төмендетеді. Темір тапшылығының белгілері Темір жетіспеген кезде адам тез шаршап, әлсіздік сезінуі мүмкін. Соныменқатар мынадай белгілер байқалады: -терінің бозаруы;-бас айналу және бас ауруы;-зейіннің төмендеуі;-шаштың түсуі және тырнақтың сынғыштығы;-дене белсенділігі кезінде ентігу;-жүрек соғысының жиілеуі. Бұл белгілер басқа аурулар кезінде де кездесуі мүмкін. Сондықтантемір тапшылығына күдік туған жағдайда дәрігерге қаралып, қажетті қанталдауларын тапсырған жөн. Темір тапшылығының алдын алу жолдары 1. Темірге бай тағамдарды тұтыну. Күнделікті тамақтану рационына темірге бай өнімдерді қосу маңызды. Оларға сиыр еті, балық, құс еті, бұршақ тұқымдастар, жасымық, жаңғақтаржәне темірмен байытылған жармалар жатады. Жануар текті өнімдердегітемір ағзаға, әдетте, өсімдік текті өнімдердегі темірге қарағанда жақсырақсіңеді. 2. С дәруменіне бай өнімдерді пайдалану. С дәрумені өсімдік текті тағамдардағы темірдің сіңуін жақсартады. Сондықтан етсіз тағамдарды болгар бұрышы, қырыққабат, қызанақ, цитрус жемістері немесе басқа да С дәруменіне бай өнімдермен бірге тұтынғанпайдалы. 3. Тамақтану тәртібіне назар аудару. Теңгерімді әрі әртүрлі тамақтану ағзаның қажетті қоректік заттарменқамтамасыз етілуіне көмектеседі. Шай мен кофені темірге бай негізгітағаммен бірге ішпеуге тырысқан жөн, өйткені олардың құрамындағы заттартемірдің сіңуін төмендетуі мүмкін. 4. Қауіп тобына жататын адамдардың денсаулығын бақылау. Балалар, жүкті әйелдер және етеккірі көп келетін әйелдер теміртапшылығының алдын алуға ерекше назар аударуы керек. Қажет болғанжағдайда дәрігер қан талдауын тағайындап, тиісті алдын алу шараларынұсынады.

Толығырақ оқу