+77277540900  +77002724204   enkaz.kz@gmail.com   040400, Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Есік қаласы, Алматы көшесі, № 112.

Без рубрики

Нитраты көп көкөністерден сақтаныңыз!

Көкөністер мен жемістер — адам денсаулығына пайдалы дәрумендермен минералдардың маңызды көзі. Алайда кейбір көкөністерде нитраттардыңшамадан тыс жиналуы мүмкін. Сондықтан азық-түлік сатып алғанда оныңсапасына, шығу тегіне және сақтау жағдайына ерекше назар аудару қажет.

Нитраттар дегеніміз не?

Нитраттар — азот қышқылының тұздары. Олар топырақта табиғи түрдекездеседі және өсімдіктердің өсуіне қажет. Сонымен қатар ауылшаруашылығында қолданылатын азотты тыңайтқыштардың құрамындаболады.

Нитраттардың аз мөлшерде болуы қалыпты жағдай. Бірақ оларөсімдікте шамадан тыс жиналса, адам ағзасына кері әсер етуі мүмкін. Әсіресесәбилер мен жас балалар нитраттардың әсеріне сезімтал келеді. Нитраттардың бір бөлігі ағзада нитриттерге айналып, қанның оттегінтасымалдау қабілетіне кедергі келтіруі мүмкін.

Қандай көкөністерде нитрат көп жиналуы мүмкін?

Нитраттар әсіресе мына көкөністерде көбірек жиналуы ықтимал:

— Қызылша — тамыржемістің құрамында нитраттар жиналуы мүмкін.
— Шпинат пен салат жапырақтары — жапырақты көкөністер нитраттардысалыстырмалы түрде көп жинай алады.
— Қырыққабат — нитраттар көбіне өзегіне жақын бөліктерінде жиналуымүмкін.
— Қияр мен қызанақ — нитрат мөлшері өсіру жағдайына және қолданылғантыңайтқыштарға байланысты.
— Шалғам мен редис — өсіру технологиясы мен топырақ жағдайына қарайнитрат мөлшері өзгеріп отырады.

Дегенмен көкөністің белгілі бір түрі міндетті түрде нитратқа бай боладыдеген сөз емес. Нақты мөлшерін сыртқы түріне қарап анықтау мүмкін емес.

Нитраты көп көкөністерді қалай ажыратуға болады?

Көкөністің көлеміне, түсіне немесе пішініне қарап нитрат мөлшерін дәланықтау мүмкін емес. Өте үлкен, жылтыр немесе ерекше әдемі көкөністердіңбарлығы нитратқа бай деген түсінік те дұрыс емес.

Нитрат мөлшерін анықтаудың сенімді жолы — арнайы зертханалықталдау немесе тиісті өлшеу құралдарын пайдалану. Дегенмен тұтынушыретінде қауіп-қатерді азайту үшін бірнеше қарапайым ережені ұстануғаболады:

1.Көкөністерді сенімді сатушылардан сатып алыңыз.
2.Өнімнің шығу тегі мен сапасын растайтын мәліметтерге назар аударыңыз.
3.Шіріген, көгерген немесе бұзылған көкөністерді тұтынбаңыз.
4.Маусымдық көкөністерді таңдауға тырысыңыз, бірақ маусымдылықнитраттың аз екенін өздігінен дәлелдемейтінін ескеріңіз.

Нитрат мөлшерін азайту үшін не істеу керек?

Көкөністерді тұтынар алдында ағынды сумен мұқият жуыңыз. Қияр мен сәбізсияқты көкөністердің қабығын тазалау кейбір ластағыштардың мөлшеріназайтуға көмектеседі. Қырыққабаттың сыртқы жапырақтарын және қаттыөзегін алып тастау да нитрат мөлшерін төмендетуі мүмкін.

Көкөністерді қайнату кезінде нитраттардың бір бөлігі суға өтуі ықтимал. Сондықтан қайнатылған көкөністің суын пайдаланбау кей жағдайда пайдалы. Алайда жуу, тазалау және пісіру нитраттарды толық жоймайды.

Көкөністерді дұрыс сақтау да маңызды. Бұзылған өнімдерді тұтынбаңыз, ал дайындалған тағамдарды тиісті температурада сақтаңыз.

                                                                              М.Азербаев

                                                                              Еңбекшіқазақ аудандық 

                                                                              СЭББ басшысы