Конституцияның жаңа редакциясында қазақ тілі жалғыз мемлекеттік тіл ретінде нақты әрі айқын бекітілген. Бұл норма қазақ тілінің мемлекеттік басқару, заң шығару, сот ісін жүргізу және қоғамдық өмірдің негізгі салаларында жетекші рөл атқаратынын көрсетеді. Мемлекеттік тілдің мұндай мәртебесі оның қоғамдағы маңызын арттырып, ұлттық бірегейлікті нығайтуға қызмет етеді.

Орыс тілінің ұлтаралық қатынас тілі ретіндегі қолданысы тарихи және әлеуметтік шындықты көрсетеді. Қазақстан – көпэтносты мемлекет, сондықтан әртүрлі этностардың өзара түсіністігі мен тиімді коммуникациясын қамтамасыз ету маңызды. Осы тұрғыдан алғанда, орыс тілінің қоғамдық қатынастардағы қолданылуы азаматтардың құқықтары мен мүмкіндіктерін шектеуге емес, керісінше олардың өзара байланысын жеңілдетуге бағытталған.

Бұл норма мемлекеттік тілдің басымдығына нұқсан келтірмейді. Қазақ тілі елдің негізгі әрі жалғыз мемлекеттік тілі ретінде барлық ресми салада басымдыққа ие. Мемлекет тарапынан қазақ тілін дамыту, оқыту және оның қолдану аясын кеңейту бағытында жүйелі саясат жүргізіліп келеді. Білім беру, мемлекеттік қызмет, мәдениет және ақпараттық кеңістік салаларында қазақ тілінің рөлі біртіндеп күшейіп келеді.

Сонымен қатар тіл саясатының басты мақсаты – қоғамдағы үйлесімділік пен өзара құрметті сақтау. Әртүрлі этностар мен мәдениеттердің өкілдері тұратын елде тіл мәселесін теңгерімді әрі парасатты түрде шешу қоғамдық тұрақтылықтың маңызды факторы болып табылады. Сондықтан Конституциядағы бұл норма ұлттық бірлікті сақтауға және азаматтардың өзара түсіністігін арттыруға бағытталған.

Қазақ тілінің дамуы тек құқықтық нормалармен ғана емес, қоғамдағы нақты қолдау мен сұраныс арқылы да жүзеге асады. Соңғы жылдары мемлекеттік тілді меңгеруге деген қызығушылықтың артуы, оның білім беру мен мәдениет саласында кеңінен қолданылуы – осы бағыттағы оң өзгерістердің белгісі. Бұл үрдіс қазақ тілінің қоғамдағы беделін күшейтіп, оның болашақтағы дамуына берік негіз қалайды.

Қорытындылай келе, Конституциядағы тіл туралы нормалар мемлекеттік тілдің мәртебесін айқындай отырып, көпэтносты қоғамдағы тұрақтылық пен қоғамдық келісімді сақтауға бағытталған теңгерімді шешім болып табылады. Мұндай тәсіл ұлттық бірлікті нығайтып, мемлекеттің тұрақты дамуына жағдай жасайды.

БАЗИЛБЕКОВА

Сайра Сыдыковна

Аудандық маслихат депутаты