Мектеп асханасы – оқушылардың денсаулығын сақтау мен нығайтудың маңызды буыны. Балалардың ағзасы инфекциялық ауруларға, тағамнан улануға және сапасыз тамақтанудың салдарына өте сезімтал болғандықтан, білім беру ұйымдарындағы қоғамдық тамақтандыру нысандарына қатаң санитариялық-эпидемиологиялық талаптар қойылады. Қазақстанда бұл талаптар Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі бекітетін санитариялық қағидалар мен нормалар арқылы реттеледі.
Асхана ғимаратына қойылатын талаптар
Мектеп асханасының орналасуы, жобалануы және жабдықталуы санитариялық нормаларға сәйкес болуы тиіс:
- Ас блогы оқу кабинеттерінен оқшауланған, бірақ қолжетімді жерде орналасуы керек.
- Ыстық және суық су жүйесі, кәріз, желдету және жарықтандыру талапқа сай болуы қажет.
- Ас дайындайтын, шикізатты сақтайтын, ыдыс жуатын және тамақ тарататын аймақтар технологиялық ағындылық қағидасы бойынша бөлінуі тиіс.
- Қабырғалар мен едендер ылғалға төзімді, жуып-тазалауға ыңғайлы
материалдардан жасалуы керек.
Тағам өнімдеріне қойылатын талаптар:
Асханаға жеткізілетін барлық азық-түлік өнімдері сапа және қауіпсіздік сертификаттарымен бірге қабылданады. Негізгі талаптар:
- Өнімдердің жарамдылық мерзімі өтіп кетпеуі тиіс.
- Тез бұзылатын тағамдар тоңазытқышта белгіленген температурада сақталуы қажет.
- Шикі ет, балық, сүт өнімдері бөлек сөрелерде сақталады.
- Күн сайын дайын тағамнан тәуліктік сынама алынып, арнайы жағдайда 48 сағат бойы сақталады.
-Тамақтану рационы балалардың жас ерекшеліктеріне сай теңгерімді, дәрумендер мен минералдарға бай болуы тиіс.

Тағам дайындау барысында келесі санитариялық қағидалар сақталуы
қажет:
- Шикі және дайын өнімдерге арналған бөлек тақтайлар мен пышақтар пайдалану.
- Жылумен өңдеу режимдерін сақтау.
- Дайын тағамды белгіленген уақыт ішінде өткізу.
- Қайта жылытуға және алдыңғы күннің тағамын пайдалануға жол бермеу.
-Ас мәзірі мектеп әкімшілігімен және медициналық қызметкермен келісіліп, бекітіледі.
Қызметкерлерге қойылатын талаптар, яғни асхана қызметкерлері:
- Міндетті медициналық тексеруден тұрақты өтіп тұруы;
- Жеке медициналық кітапшасы болуы;
- Арнайы санитариялық киім киюі;
- Жеке бас гигиенасын қатаң сақтауы тиіс.
- Жұқпалы ауру белгілері бар қызметкерлердің жұмысқа жіберілуіне тыйым салынады.
Мектеп асханаларының қызметі мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық бақылау органдары тарапынан қадағаланады. Тексерулер барысында тамақ сапасы, сақтау шарттары, құжаттаманың дұрыстығы және қызметкерлердің медициналық жағдайы қаралады.
Мектеп асханаларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар – балалар денсаулығын қорғаудың негізгі кепілі. Таза орта, сапалы тағам және қатаң бақылау жүйесі оқушылардың дұрыс тамақтануын қамтамасыз етіп қана қоймай, жұқпалы аурулардың алдын алуға мүмкіндік береді.

  Еңбекшіқазақ аудандық СЭББ бас маманы М.Елубай, М.Альхуат