Балалық шақ… Бұл сөзді естігенде көз алдымызға күннің жұмсақ сәулесіне шағылысқан, асыр салып ойнап жүрген балалар елестейді. Қолында қуыршақ немесе доп, жанында сенімді достар, жүрегінде қорқынышсыз күлкі. Осындай балалық шақ әр балаға бұйыруы керек. Бірақ кейде әлдебіреулердің қатты айтқан сөздері, біреулердің итеріп құлатып кетуі немесе түсінбеушілік сол күннің шуағын бұлттай көлегейлеп тастайды.

Зорлық-зомбылық деген – тек жұдырық емес. Ол – қатты айтылған сөз, жаныңа тиетін мазақ, интернетте жазылған ауыр пікір. Кейде біреу жай ғана ойнап айтты деп ойлайды. Бірақ бала жүрегі нәзік қой, бір реніштің өзі ұзаққа созылуы мүмкін. Әсіресе жасөспірім кезде әр сөз, әр қимыл ерекше әсер етеді.

Егер әлемдегі барлық балалардың жанында мейірімді адамдар болса, қандай керемет болар еді! Таңертең мектепке асығып бара жатқанда бәрі жымиып қарсы алса, сыныпта ешкім ешкімді шеттетпесе, үзілісте бірі құлап қалса, екіншісі дереу көмек қолын созса… Осындай ортада өскен бала өзіне сенімді, көңілі таза, жүрегі кең болып қалыптасады.

Зорлықсыз өмір үлкен оқиғалардан тұрмайды. Ол кішкентай нәрселерден басталады: біреуді көңіл бөліп тыңдаудан, ренжітпеуге тырысудан, «бәрі жақсы болады» деп жұбатуынан, тіпті жай ғана жылы жымиыстан.

Ал егер біреу саған немесе басқаға қаталдық көрсетсе, үнсіз қалмау – батылдықтың белгісі. Өйткені әділеттілік әрқашан жасырын қалмауы керек. Сенің дауысың әлсіз көрінсе де, ол маңызды және құнды.

Балалық шақ – қайтып келмейтін кез. Оны қара дақтармен бояуға ешкімнің құқығы жоқ. Әр бала қауіпсіздікті, мейірімділікті, сүйіспеншілікті сезініп өсуі тиіс.

Сондықтан да біз әр күнімізді кішкентай жылулықпен бастасақ, айналамыз зорлыққа емес, мейірімге тола бастайды.

Жарыққа толы, қорқынышсыз балалық шақ – әрқайсымыздың қолымызда.

Ертай АСАН,

Әлихан Бөкейхан атындағы қазақ орта мектебінің

8 сынып оқушысы.