Ар-намыс пен қадір-қасиетті қорғау нормасы журналистикаға шектеу қояды деген сын кейбір алаңдаушылықтарды тудыруы мүмкін. Алайда бұл норма сөз бостандығын шектеуге емес, жеке адамның құқықтарын қорғауға бағытталған. Ол жала жабу мен дәлелсіз айыптаулардың алдын алуды көздейді. Ал фактілерге негізделген, кәсіби стандарттарға сай журналистік зерттеулер үшін ешқандай шектеу қарастырылмаған. Осылайша, сөз бостандығы мен жеке құқықтардың арасындағы тепе-теңдік сақталады.

Құқықтық мемлекетте сөз бостандығы маңызды демократиялық құндылықтардың бірі болып саналады. Дегенмен бұл еркіндік басқа азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын бұзбауы тиіс. Ар-намыс пен қадір-қасиетті қорғау туралы норма дәл осы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге бағытталған. Яғни ол қоғамдағы ақпараттық кеңістіктің жауапкершілік қағидатына негізделуіне ықпал етеді.

Журналистиканың басты қағидаттарының бірі – шынайылық пен дәлдік. Кәсіби журналистика фактілерді тексеруге, түрлі дереккөздерге сүйенуге және ақпаратты объективті түрде жеткізуге негізделеді. Осындай стандарттарды сақтай отырып жүргізілген журналистік зерттеулер қоғамдағы маңызды мәселелерді көтеруге және мемлекеттік органдардың ашықтығын қамтамасыз етуге қызмет етеді.

Сонымен қатар ар-намыс пен қадір-қасиетті қорғау нормасы ақпараттық кеңістікте жалған мәліметтердің таралуының алдын алуға көмектеседі. Цифрлық технологиялар дамыған қазіргі заманда ақпарат өте жылдам таралады. Осындай жағдайда азаматтардың беделін негізсіз айыптаулардан қорғау құқықтық жүйенің маңызды міндеттерінің бірі болып табылады.

Бұл норма журналистердің кәсіби қызметіне кедергі келтіруді емес, керісінше ақпарат таратудың жауапкершілігін күшейтуді көздейді. Егер ақпарат нақты деректерге сүйеніп, қоғамдық маңызы бар мәселелерді көтерсе, онда ол сөз бостандығы аясында қорғалады. Сондықтан журналистік зерттеулер мен қоғамдық бақылау институттарының жұмыс істеуіне құқықтық негіз сақталады.

Қорытындылай келе, ар-намыс пен қадір-қасиетті қорғау нормасы сөз бостандығын шектеуге емес, қоғамдағы құқықтық тепе-теңдікті сақтауға бағытталған. Ол бір жағынан журналистиканың еркін дамуына мүмкіндік берсе, екінші жағынан әрбір азаматтың жеке абыройын қорғауды қамтамасыз ететін құқықтық тетік болып табылады.

ТУКЕЕВ ЕРБОЛАТ АЛАМШАЕВИЧ,

Аудандық маслихат депутаты