Жиырмаға жаңа толған жігіттердің ішіндегі егдесі – «старик» атанған жауынгер жан алысып, жан беріскен қиын-қыстау шайқаста ақылшы да, сабырға шақырып, жігер беретін қамқоршы да бола білді. Өліммен бетпе-бет келмеген өрімдей жас жауынгерлер ойран-топай ұрыс басталғанда не істерін білмей, тіпті қаруын тастай салып, бас сауғалайтын кездерде, кеңес беретін де Дәуіт ағаларындай тісқаққан жауынгерлердің ақылы ауадай қажет болғаны да шындық еді. 1941 жылы маусымда алғаш рет қазақстандық жауынгерлер ұрысқа кіріскен Литва жеріндегі қанды шайқаста ерліктің үлгісін көрсетті. Бақайшағына дейін қаруланған неміс басқыншыларының әскерлері тұрмақ, алып техникасын да алға бастырмай, отқа орап, ерлікпен шайқасты. Жаудың орасан күшін Кеңес одағының жерінен кейін шегіндіргеннен, Берлинге дейінгі алапат ұрыстарға қатысқан Дәуіт ата Европа елдерін азат ету ұрыстарында да ерлігімен елене білді.Осындай аласапыран соғыста жеті рет жараланып, екі рет контузия да алды. Днепр өзені бойындағы қырғынды да, Украина, Беларусьты, Балтық республикаларын, Молдованы да азат ету ұрыстарына қатысты. Д.Беспаев соғыста ерлікпен шайқасып жүргенде, жолдасы Шәшкей Ботақызы Әбішева ауылдық Кеңесте жұмыс істеп, ұжымшар төрайымы болып, тыл жұмысындағы еңбектің «көрігін» қыздырды. Өздері аш-жалаңаш жүрсе де, бар жинаған астық пен азық-түлікті, киім кешекті Отан қорғаған ерлерге жіберіп жатты.
Дәуіт ата ерлігі еленіп 1945 жылдың наурыз айында І-дәрежелі Отан соғысы орденімен, «Ерлігі үшін» медалімен марапатталады. Берлинді басып кіруге таяу қалған соғыстың бірінде ауыр жараланып, госпитальға жатып, емделеді. Жазылып шығып, туған жерге оралар кезде, ол «Германияны жеңгені үшін» медалін кеудесіне тағады. Қорам ауылында бейбіт жылдарда ұжымшардағы әр түрлі жұмыстар атқарады. Кейін КСРО қарулы күштерінің 50, 60, 70 жылдық, Ұлы жеңістің 20, 30, 40 жылдық жерекелі медальдарымен марапатталды. Жолдасы Шәшкей апай да темекі саласында еңбек етіп, зейнетке шығады. 1995 жылы қаңтар айында Дәуіт ата 94 жасқа аяқ басқан шағында өмірден озады. Көп ұзамай жолдасы Шәшкей апай да мәңгілік сапарға аттанды. «Орнында бар оңалар» демекші, қазір ұрпақтары ол кісілердің ізін өшірмей, жалғап келеді.
Анарбек МӨКІШҰЛЫ.
