Қазіргі уақытта Республикамыздың кейбір аумақтарында жоғары патогенді құс тұмауы ауруы тіркелген. Осыған орай құс өсірумен айналысатын барлық тұлғалар мына мәселеге көңіл аудару қажет.

Құс тұмауы індеті – қоздырғышы H5N1 штамымен тарайтын жұқпалы ауру. Ол құстарға, соның ішінде кейбір үй құстарына жұғып, оларды күту, етін бөлшектеу кезінде адамға да жұғуы мүмкін. Жабайы құстар, әсіресе, суда жүзетін үйрек, қаздар – індеттің таралу көзі. Үй құстарының ішінде бұл індетке тез шалдығып, індет көзі болатын – тауықтар мен күрке тауықтар. Олар тұмауды тез жұқтырып, жаппай қырылып қалады. Құс тұмауының жұқпасы адамдарды қауіпті ауруларға шалдықтырады және өлім-жітім пайызы өте жоғары.

Үй құстарындағы құс тұмауының белгілері: құстардың тәбеті жоғалып, жемнен бас тартады, бұлшықеттерінің жансыздануына (параличке ұшырауына) байланысты қанаттары салбырап, жүргенде шатқаяқтап, сүріне береді. Мойыны салбырап, бастары 180 градусқа бұрылып кетуі де мүмкін, тамағы мен айдары ісініп, мұрындарынан су ағып, түшкіре береді.

Адамдардағы белгілері: кәдімгі маусымдық тұмауға ұқсас болып келеді, бірақ әлде қайда ауыр түрде өтеді. Дене қызуы 39-40 градусқа дейін көтеріліп, жөтел пайда болып, тамағы ауырады, бұлшық еттері қақсайды, көздерінен, мұрындарынан су ағып, тыныс алуы қиындайды. Адам өміріне қауіпті асқынуларға мыналар жатады: жүрек, бүйрек, өкпенің қабынуы, өкпеге су толып, адам өліміне әкеледі.

Шаруашылығында құстары бар тұлғалар келесі талаптарды қатаң сақтауы қажет:

1) үй құстарын жабайы құстармен, әсіресе, суда жүзетіндерімен жанасуды болдырмау бойынша шаралар қолдану;

2) аулада құс ұстау қажет болған жағдайда, мемлекеттік ветеринариялық инспектордың нұсқауы бойынша жабық түрде ұстауға көшіру;

3) құстың ауру және өлу жағдайы туралы жедел тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің ветеринариялық инспекторына хабарлау;

4) жабайы құстармен бірге көлдердің маңайынан радиусі 5 шақырым көлемінде үй құстарын бағуға немесе жаюға жол бермеу.

5) шаруашылық субъектілерінде тазалықты сақтау, қажет болған жағдайда оларға дезинфекция жүргізу;

6) құстарды әртүрлі жануарлармен, әсіресе, шошқалармен бірге ұстауға жол бермеу.

Құс тұмау қауіпі төнген жағ-дайда дер кезінде жергілікті ветеринариялық қызметке хабарласу қажет!

С.Бекова,

аудандық ветеринариялық станция МҚА ветеринариялық дәрігері.