Кәсіптік аурулар дегеніміз – зиянды еңбек жағдайларынан туындаған ағзаның әр түрлі органдары мен жүйелерінің жұмысының бұзылуы.
Кәсіптік ауруларды тудыратын негізгі себептер:
- Теріс биологиялық жұмыс жағдайлары;
- Атмосфералық қысымның жүйелі ауытқуы;
- Қызметтік міндеттерден туындаған жүйелі шаршау;
- Химиялық заттармен өзара әрекеттесу;
- Материалдарды өңдеу нәтижесінде көмір, кремний шаңының немесе басқа микроскопиялық заттардың болуы;
- Қолайсыз метеорологиялық және экологиялық жағдайлар;
- Өндірістегі шудың жоғары деңгейі.
Кәсіптік ауруға еңбек қызметі кезінде зиянды факторлармен немемсе заттармен өзара әрекеттесу нәтижесінде алынған ағзаның функционалдық бұзылуы жатады.
Кәсіптік аурулардың жіктелуі:
- Ауа-райынан немесе өндірістік жағдайдан туындаған гипотермия немесе қызып кетуі;
- Уытты заттармен улануы;
- Ауа-райы жағдайынан туындаған конвульсиялық ауру;
- Гипертониялық дағдарыс, декомпрессия - ауа қысымының өзгеруіне байланысты;
- Биологиялық факторлардан туындаған жұқпалы, саңырауқұлақ және бактериялық;
- Өндірістегі органикалық шаңның көп мөлшерімен жүйелі тыныстауына байланысты тыныс салу органдарының аурулары;
- Агрессивті заттармен өзара әрекеттесуден және жүйелі механикалық зақымданудан пайда болған аурулар.
Кәсіптік ауруларды диагностикалаумен, емдеумен және алдын-алумен айналысатын «кәсіптік патология» деп аталатын медицинаның жеке бөлімі бар.
Кәсіби қызмет жағдайларынан туындаған бұзылулар мен патологиялар көбінесе технологиялық процестің ұйымдастырылуына байланысты.
Жұмыс орындарын жабдықтау деңгейі және жалпы жұмыс жағдайлары неғұрлым жоғары болса, кәсіптік аурулар тіркелуі соғұрлым аз болады.
Жұмыс берушінің міндеті- қызметкерлерді кәсіби міндеттерін орындау үшін қауіпсіз және сапалы жағдайлармен қамтамасыз ету.
Алайда, қызметкерлердің өздері де өз денсаулығына өте мұқият болуы қажет және үнемі профилактикалық тексерулер мен қарап-тексерулерден өтуі керек.
Егер қызметкер жүйелі және ұзақ уақыт бойы жағмысыз факторлардың әсеріне ұшыраса, онда мұндай ауру созылмалы болып саналады.
Еңбекшіқазақ аудандық СЭББ
басшысының орынбасары Д.Бақберген
